Η στένωση των καρωτίδων είναι μία από τις κύριες αιτίες των ισχαιμικών εγκεφαλικών επεισοδίων. Οι καρωτίδες είναι οι βασικές αρτηρίες που μεταφέρουν αίμα στον εγκέφαλο, και όταν έχει δημιουργηθεί σημαντική καρωτιδική στένωση λόγω αθηροσκλήρωσης, αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος εγκεφαλικού. Ο τακτικός προληπτικός έλεγχος καρωτίδων είναι η πιο αποτελεσματική μέθοδος για την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία της στένωσης και την αποτροπή σοβαρών επιπλοκών δηλαδή του παροδικού (ΤΙΑ) ή μόνιμου (ΙΑΕΕ) ισχαιμικού αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου.

ΠΟΙΟΙ ΔΙΑΤΡΕΧΟΥΝ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΚΙΝΔΥΝΟ

Η στένωση των καρωτίδων μπορεί να εξελιχθεί σιωπηλά, χωρίς εμφανή συμπτώματα, μέχρι να προκαλέσει ισχαιμικό εγκεφαλικό. Ο τακτικός έλεγχος συστήνεται σε άτομα που ανήκουν στις παρακάτω ομάδες κινδύνου:

• Άτομα άνω των 55 ετών.
• Καπνιστές ή πρώην καπνιστές.
• Ασθενείς με υπέρταση, διαβήτη ή υψηλή χοληστερόλη (δυσλιπιδαιμία).
• Άτομα με οικογενειακό ιστορικό αγγειακών παθήσεων.
• Ασθενείς με ιστορικό παροδικού ισχαιμικού επεισοδίου (TIA).

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ

Η εξέταση που χρησιμοποιείται κυρίως για την αξιολόγηση της βατότητας των καρωτίδων είναι:

• Υπερηχογράφημα Triplex καρωτίδων – Είναι η εξέταση εκλογής γιατί είναι μη επεμβατική, ανώδυνη εξέταση που ελέγχει τη ροή του αίματος και την παρουσία αθηρωματικών πλακών με την βοήθεια υπερήχων.
• Αξονική ή μαγνητική αγγειογραφία – Δίνουν λεπτομερή εικόνα των καρωτίδων, της στένωσης και διενεργούνται μετά από το Triplex, μόνο σε σημαντικές στενώσεις, για το σχεδιασμό επέμβασης.
• Ψηφιακή αγγειογραφία (DSA) – Πρόκειται για μία πιο εξειδικευμένη επεμβατική εξέταση η οποία σήμερα πλέον διενεργείται  μόνο διεγχειρητικά για τις περιπτώσεις που έχει επιλεγεί ως μέθοδος επεμβατικής αντιμετώπισης η αγγειοπλαστική (stent).

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΣΤΕΝΩΣΗΣ

Η αντιμετώπιση της στένωσης εξαρτάται από τη σοβαρότητά της και από τον αν είναι συμπτωματική (ΤΙΑ – ΙΑΕΕ) ή όχι:

• Συντηρητική θεραπεία – Σε ήπιες στενώσεις (<50%), συστήνεται έλεγχος της αρτηριακής πίεσης, ρύθμιση της χοληστερόλης, διακοπή του καπνίσματος και λήψη αντιαιμοπεταλιακών φαρμάκων.

ΣΕ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΕΣ ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ >50% ΚΑΙ ΑΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΕΣ >60% ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΔΥΟ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ

• Ενδαγγειακή θεραπεία με τοποθέτηση stent – Αγγειοπλαστική. Με τοπική αναισθησία και παρακέντηση της μηριαίας, γίνεται διάνοιξη της στένωσης με ειδικό μεταλλικό πλέγμα (stent) και μπαλονάκι, αποκαθιστώντας τη ροή του αίματος.
• Καρωτιδική ενδαρτηρεκτομή – Με μικρή τομή στον τράχηλο, αφαιρείται χειρουργικά η αθηρωματική πλάκα και αποκαθίσταται η καρωτίδα και η εγκεφαλική αιμάτωση.

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ

• Έλεγχος της αρτηριακής πίεσης και των λιπιδίων στο αίμα.
• Υγιεινή διατροφή, πλούσια σε φρούτα, λαχανικά και Ω3 λιπαρά.
• Τακτική άσκηση, που βοηθά στη διατήρηση υγιών αγγείων.
• Διακοπή καπνίσματος, που επιταχύνει την αθηροσκλήρωση.
• Αποφυγή υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ και αλατιού.

Ο προληπτικός έλεγχος των καρωτίδων συνίσταται ειδικά σε άτομα άνω των 55 με οικογενειακό και ατομικό ιατρικό ιστορικό. Με απλές και ανώδυνες εξετάσεις, μπορεί να διαγνωσθεί έγκαιρα η παρουσία στενώσεων, μειώνοντας έτσι σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών όπως το εγκεφαλικό επεισόδιο.